Nếu thường xuyên theo dõi bóng đá đỉnh cao, bạn chắc chắn đã từng chứng kiến những khoảnh khắc nghẹt thở trên chấm 11m. Vậy đá luân lưu là gì, khi nào được áp dụng và luật hiện hành quy định ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ về loạt sút penalty – phương thức phân định thắng thua kịch tính nhất trong bóng đá hiện đại.
Tìm hiểu đá luân lưu là gì?
Theo SHBET, đá luân lưu (tiếng Anh: Kicks from the Penalty Mark) là loạt sút phạt đền được thực hiện để xác định đội chiến thắng khi hai đội hòa nhau sau thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ (nếu có). Mỗi cú sút được thực hiện từ chấm 11m, với sự đối đầu trực tiếp giữa cầu thủ và thủ môn.
Khác với quả phạt đền trong trận đấu, loạt luân lưu không diễn ra trong thời gian thi đấu chính thức mà là phần phân định thắng thua sau trận. Các bàn thắng ghi được trong loạt sút này không được cộng vào tỷ số chung cuộc mà chỉ có giá trị xác định đội đi tiếp.
Đây được xem là “cuộc đấu tâm lý” đỉnh cao. Người thực hiện cần bản lĩnh, kỹ thuật và sự lạnh lùng; trong khi thủ môn phải phán đoán chính xác hướng sút để cản phá thành công.
![GIẢI ĐÁP] Đá Luân Lưu Là Gì? Luật Đá Luân Lưu 11m Của FIFA](https://pilotco3.com.vn/wp-content/uploads/2026/02/da-luan-luu-la-gi-tim-hieu-ve-luat-sut-penalty-moi-nhat-1399.jpg)
Hai đội được đá bao nhiêu lượt?
Theo luật hiện hành, mỗi đội sẽ thực hiện 5 lượt sút đầu tiên, luân phiên nhau từng quả một. Đội nào ghi được nhiều bàn hơn sau 5 lượt sẽ giành chiến thắng.
Tuy nhiên, loạt sút có thể kết thúc sớm nếu một đội tạo ra cách biệt không thể san lấp, ví dụ: sau 3 lượt, một đội dẫn 3-0 thì trận đấu sẽ dừng vì đội còn lại không thể gỡ hòa trong 2 lượt còn lại.
Nếu sau 5 lượt đầu tiên hai đội vẫn hòa, loạt sút sẽ bước vào giai đoạn sút luân phiên từng lượt một (sudden death). Khi một đội ghi bàn và đội kia đá hỏng trong cùng lượt, loạt sút sẽ kết thúc ngay lập tức.
Trong trường hợp đặc biệt, toàn bộ cầu thủ trên sân (bao gồm cả thủ môn) đều có thể phải thực hiện lượt sút trước khi được phép lặp lại thứ tự đá.
Khi nào trận đấu bước vào loạt luân lưu?
Không phải trận đấu nào cũng có đá luân lưu. Hình thức này chỉ áp dụng trong những trường hợp sau:
- Trận đấu thuộc vòng loại trực tiếp (knock-out) cần xác định đội đi tiếp.
- Hai đội hòa nhau sau 90 phút thi đấu chính thức.
- Sau khi đá hiệp phụ (2 hiệp, mỗi hiệp 15 phút) mà vẫn chưa phân định được thắng thua.
Ở một số giải đấu cúp quốc nội hoặc giải trẻ, ban tổ chức có thể bỏ qua hiệp phụ và tiến hành luân lưu ngay sau 90 phút nếu tỷ số hòa.
Đáng chú ý, luật bàn thắng sân khách từng được áp dụng phổ biến ở các giải đấu châu Âu đã chính thức bị bãi bỏ từ mùa giải 2021–2022. Vì vậy, nhiều cặp đấu hai lượt hiện nay nếu hòa tổng tỷ số sẽ phải đá hiệp phụ và có thể phân định bằng luân lưu.
Quy định mới nhất về đá luân lưu
Quy định về trình tự thực hiện
Theo tham khảo từ những người tham gia nạp tiền SHBET, trọng tài sẽ tung đồng xu để quyết định:
- Khung thành dùng để thực hiện loạt sút.
- Đội nào đá trước.
Hai đội thực hiện luân phiên từng lượt một. Thứ tự cầu thủ do huấn luyện viên đăng ký và có thể thay đổi linh hoạt giữa các lượt.

Điều kiện cầu thủ tham gia
Chỉ những cầu thủ có mặt trên sân khi trận đấu kết thúc (bao gồm hiệp phụ) mới được tham gia đá luân lưu. Nếu một đội có nhiều cầu thủ hơn do đối phương bị truất quyền thi đấu, đội đó phải giảm quân số để cân bằng số lượng người tham gia sút.
Trường hợp thủ môn chấn thương và đội bóng chưa sử dụng hết quyền thay người, có thể thay thế bằng cầu thủ dự bị hợp lệ. Nếu đã hết quyền thay người, một cầu thủ khác trên sân có thể đảm nhiệm vị trí thủ môn.
Mỗi cầu thủ chỉ được thực hiện một lượt sút trong chu kỳ 5 lượt đầu (hoặc chu kỳ đầy đủ nếu bước vào sudden death).
Cách tính thắng thua
Mỗi bàn thắng hợp lệ được tính là 1 điểm trong loạt sút. Đội ghi nhiều bàn hơn sau số lượt quy định sẽ chiến thắng. Nếu vẫn hòa sau 5 lượt đầu, hai đội tiếp tục đá từng lượt một cho đến khi có sự chênh lệch.
Loạt sút kết thúc ngay khi một đội tạo được khoảng cách mà đội kia không thể san bằng trong cùng số lượt.
Quy định dành cho thủ môn
Thủ môn phải đứng trên vạch vôi khung thành, đối diện cầu thủ sút và ít nhất một phần chân phải chạm vạch khi bóng được đá. Nếu thủ môn di chuyển sớm và cản phá thành công, cú sút có thể được thực hiện lại theo quyết định của trọng tài.
Luật này đã được siết chặt trong những năm gần đây nhằm đảm bảo tính công bằng và hạn chế việc thủ môn rời vạch quá sớm.

Qua bài viết trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ đá luân lưu là gì, khi nào được áp dụng và những quy định mới nhất liên quan đến loạt sút penalty. Đây là phương thức phân định thắng thua đầy kịch tính, nơi bản lĩnh và tâm lý thi đấu đóng vai trò quyết định.
Dù vẫn tồn tại những tranh luận về tính may rủi, đá luân lưu hiện vẫn là giải pháp công bằng và hiệu quả nhất để xác định đội chiến thắng trong các trận đấu loại trực tiếp. Và chính những khoảnh khắc nghẹt thở ấy đã tạo nên những ký ức khó quên trong lịch sử bóng đá thế giới.

